وضعیت تولید ماهیان قزل آلا در ایران

با توجه به تولید روزافزون این ماهی در کشور  طی دهه اخیر در سطح جهانی از جایگاه خوبی در مقایسه با کشورهای آسیایی برخوردار بوده است

هرچند سابقه تولید ماهی قزل آلا در ایران به حدود سال 1338 بر می گردد اما تا حدود سال 1360 تعداد واحدهای پرورش ماهی قزل آلا در ایران از تعداد انگشتان دو دست کمتر بوده اما با فعالیتهای چشمگیری که در سه دهه اخیر در این زمینه انجام گرفته است ، بر اساس آمار ارایه شده در سال 1390 تعداد 1607  مزرعه پرورش ماهی قزل آْلا در 29 استان کشور در این زمینه فعالیت نموده و در پایان سال نود بیش از

     ( یکصد و شش هزار)106000 تن ماهی قزل آلا در کشور تولید گردیده است.

 بررسی آماری بین سال 1374 تا 1390 نشان می دهد که در این مقطع زمانی تعداد مزارع پرورش ماهی قزل آلا در کشور بیش از 23 برابر و میزان تولید ماهی قزل آلا در کشور بیش از 70 برابر افزایش داشته است ،که در مقایسه با سایر فعالیتهای زیر بخش کشاورزی از افزایش شایان توجهی برخوردار بوده است.

 

جدول مربوط به تولید ماهی قزل آلا در کشور از سال 1390-1374

سال

تعداد مزارع پرورش ماهی

قزل آلا در کشور

میزان تولید

( تن)

1374

69

1500

1375

80

1900

1376

116

2514

1377

165

4994

1378

258

7000

1379

306

9000

1380

380

12170

1381

461

16026

1382

562

23138

1383

662

30000

1384

698

34760

1385

750

46275

1386

1200

58761

1387

1085

62630

1388

1180

73642

1389

1387

91519

1390

1607

106436

منبع : سالنامه آماری شیلات ایران

 

با توجه به شرایط اقلیمی و گسترش این فعالیت و همچنین اقدامات علمی که در زمینه پرورش این ماهی در سنوات اخیر در کشور انجام گردیده است این فعالیت تقریبا در تمامی استانهای کشور انجام گردیده است ، اما بدون شک وفور منابع آبی به عنوان اصلی ترین عامل در کسب رتبه تولید ماهیان سردآبی در کشور نقش داشته است .

 

تولید ماهی قزل آلا در استانهای کشور در سال 1390

( به ترتیب رتبه تولید)

ردیف

استان

میزان تولید

تن

ردیف

استان

میزان تولید ( تن)

1

چهار محال و بختیاری

16135

16

قزوین

1960

2

مازندران

13294

17

مرکزی

1702

3

لرستان

12945

18

البرز

1554

4

کهکیلویه و بویر احمد

9190

19

ایلام

1344

5

آذر بایجان غربی

7610

20

خوزستان

1158

6

کرمانشاه

6694

21

اردبیل

1063

7

فارس

5274

22

خراسان شمالی

755

8

زنجان

4063

23

کرمان

657

9

اصفهان

3452

24

قم

420

10

تهران

3312

25

سمنان

413

11

خراسان رضوی

2831

26

یزد

320

12

همدان

2827

27

گلستان

311

13

گیلان

2389

28

خراسان جنوبی

240

14

آذر بایجان شرقی

2380

29

سیستان و بلوچستان

122

15

کردستان

2021

 

جمع کل

106436

 

منبع : سالنامه آماری شیلات ایران

 

معرفی ماهیان سردآبی

 

به طور کلی ماهیان پرورشی به دو گروه ماهیان سردآبیCold water     fish    و

ماهیان گرمابی  Warm water    fish تقسیم می گردند.

ماهیان سردآبی در یک تعریف کلی اما نه کامل ، ماهیانی هستند که قادرند در شرایط دمای آب کمتر از 20 بیست درجه سانتیگراد رشد و فعالیت نمایند .

این گروه از ماهیان متعلق به خانواده آزاد ماهیان Salmonidae    بوده که معروفترین گونه پرورشی آن که در اکثر نقاط دنیا پرورش داده می شود ماهی قزل آلای رنگین کمان می باشد.

نام علمی این ماهی   mykiss  Onchorhynchus     و نام انگلیسی آن Rainbow   troutمی باشد.

از علایم ظاهری این ماهی که آن را با سایر ماهیان پرورشی متمایز می نماید ، می توان به موارد زیر اشاره داشت :

 بدن پوشیده از خال های سیاه یا زیتونی ستاره ای شکل ـ در بالغین در دو طرف بدن هاله رنگین کمان، دارای باله چربیAdipose fin) ) که بین باله پشتی و باله دمی قرار دارد و از اختصاصات منحصر به فرد خانواده آزاد ماهیان می باشد .فلس های بسیار ریز  و وجود فرورفتگی ناچیز در انتهای باله دمی.

 

مجتبی فوقی

کارشناس ارشد تکثیر و پرورش آبزیان