وضعیت تولید ماهیان قزل آلا در ایران
با توجه به تولید روزافزون این ماهی در کشور طی دهه اخیر در سطح جهانی از جایگاه خوبی در مقایسه با کشورهای آسیایی برخوردار بوده است
هرچند سابقه تولید ماهی قزل آلا در ایران به حدود سال 1338 بر می گردد اما تا حدود سال 1360 تعداد واحدهای پرورش ماهی قزل آلا در ایران از تعداد انگشتان دو دست کمتر بوده اما با فعالیتهای چشمگیری که در سه دهه اخیر در این زمینه انجام گرفته است ، بر اساس آمار ارایه شده در سال 1390 تعداد 1607 مزرعه پرورش ماهی قزل آْلا در 29 استان کشور در این زمینه فعالیت نموده و در پایان سال نود بیش از
( یکصد و شش هزار)106000 تن ماهی قزل آلا در کشور تولید گردیده است.
بررسی آماری بین سال 1374 تا 1390 نشان می دهد که در این مقطع زمانی تعداد مزارع پرورش ماهی قزل آلا در کشور بیش از 23 برابر و میزان تولید ماهی قزل آلا در کشور بیش از 70 برابر افزایش داشته است ،که در مقایسه با سایر فعالیتهای زیر بخش کشاورزی از افزایش شایان توجهی برخوردار بوده است.
جدول مربوط به تولید ماهی قزل آلا در کشور از سال 1390-1374
|
سال |
تعداد مزارع پرورش ماهی قزل آلا در کشور |
میزان تولید ( تن) |
|
1374 |
69 |
1500 |
|
1375 |
80 |
1900 |
|
1376 |
116 |
2514 |
|
1377 |
165 |
4994 |
|
1378 |
258 |
7000 |
|
1379 |
306 |
9000 |
|
1380 |
380 |
12170 |
|
1381 |
461 |
16026 |
|
1382 |
562 |
23138 |
|
1383 |
662 |
30000 |
|
1384 |
698 |
34760 |
|
1385 |
750 |
46275 |
|
1386 |
1200 |
58761 |
|
1387 |
1085 |
62630 |
|
1388 |
1180 |
73642 |
|
1389 |
1387 |
91519 |
|
1390 |
1607 |
106436 |
منبع : سالنامه آماری شیلات ایران
با توجه به شرایط اقلیمی و گسترش این فعالیت و همچنین اقدامات علمی که در زمینه پرورش این ماهی در سنوات اخیر در کشور انجام گردیده است این فعالیت تقریبا در تمامی استانهای کشور انجام گردیده است ، اما بدون شک وفور منابع آبی به عنوان اصلی ترین عامل در کسب رتبه تولید ماهیان سردآبی در کشور نقش داشته است .
تولید ماهی قزل آلا در استانهای کشور در سال 1390
( به ترتیب رتبه تولید)
|
ردیف |
استان |
میزان تولید تن |
ردیف |
استان |
میزان تولید ( تن) |
|
1 |
چهار محال و بختیاری |
16135 |
16 |
قزوین |
1960 |
|
2 |
مازندران |
13294 |
17 |
مرکزی |
1702 |
|
3 |
لرستان |
12945 |
18 |
البرز |
1554 |
|
4 |
کهکیلویه و بویر احمد |
9190 |
19 |
ایلام |
1344 |
|
5 |
آذر بایجان غربی |
7610 |
20 |
خوزستان |
1158 |
|
6 |
کرمانشاه |
6694 |
21 |
اردبیل |
1063 |
|
7 |
فارس |
5274 |
22 |
خراسان شمالی |
755 |
|
8 |
زنجان |
4063 |
23 |
کرمان |
657 |
|
9 |
اصفهان |
3452 |
24 |
قم |
420 |
|
10 |
تهران |
3312 |
25 |
سمنان |
413 |
|
11 |
خراسان رضوی |
2831 |
26 |
یزد |
320 |
|
12 |
همدان |
2827 |
27 |
گلستان |
311 |
|
13 |
گیلان |
2389 |
28 |
خراسان جنوبی |
240 |
|
14 |
آذر بایجان شرقی |
2380 |
29 |
سیستان و بلوچستان |
122 |
|
15 |
کردستان |
2021 |
|
جمع کل |
106436 |
منبع : سالنامه آماری شیلات ایران
معرفی ماهیان سردآبی
به طور کلی ماهیان پرورشی به دو گروه ماهیان سردآبیCold water fish و
ماهیان گرمابی Warm water fish تقسیم می گردند.
ماهیان سردآبی در یک تعریف کلی اما نه کامل ، ماهیانی هستند که قادرند در شرایط دمای آب کمتر از 20 بیست درجه سانتیگراد رشد و فعالیت نمایند .
این گروه از ماهیان متعلق به خانواده آزاد ماهیان Salmonidae بوده که معروفترین گونه پرورشی آن که در اکثر نقاط دنیا پرورش داده می شود ماهی قزل آلای رنگین کمان می باشد.
نام علمی این ماهی mykiss Onchorhynchus و نام انگلیسی آن Rainbow troutمی باشد.
از علایم ظاهری این ماهی که آن را با سایر ماهیان پرورشی متمایز می نماید ، می توان به موارد زیر اشاره داشت :
بدن پوشیده از خال های سیاه یا زیتونی ستاره ای شکل ـ در بالغین در دو طرف بدن هاله رنگین کمان، دارای باله چربیAdipose fin) ) که بین باله پشتی و باله دمی قرار دارد و از اختصاصات منحصر به فرد خانواده آزاد ماهیان می باشد .فلس های بسیار ریز و وجود فرورفتگی ناچیز در انتهای باله دمی.
مجتبی فوقی
کارشناس ارشد تکثیر و پرورش آبزیان